Plafondluidsprekers
Een plafondluidspreker wordt in een verlaagd plafond ingebouwd, zodat in de ruimte vooral het rooster zichtbaar blijft en het geluid de ruimte van bovenaf kan bestrijken. Hij wordt gebruikt voor achtergrondmuziek en omroepberichten in winkels, kantoren, restaurants, scholen en woningen. Bij de keuze zijn het type bekabeling, de diameter van het uitsnijdgat, de inbouwdiepte, het karakter van de ruimte en het aantal posities bepalend. Controleer al voor de eerste snede de constructie van het plafond en of de luidsprekers bij de versterker passen.
Kies eerst het aansluitsysteem
Laagohmige aansluiting wordt vooral gebruikt bij een klein aantal luidsprekers en kortere trajecten, bijvoorbeeld in een stereo-opstelling thuis. De impedantie van de hele aftakking moet binnen het bereik blijven dat de versterker ondersteunt. Bij serie- en parallelschakeling verandert de uiteindelijke waarde, dus voeg luidsprekers niet op de gok toe.
Een distributie met constante spanning, meestal aangeduid als 100 V, is praktisch bij een groter aantal luidsprekers en langere leidingen in een gebouw. Elke luidspreker heeft een transformator en een kiesbaar verbruik; de som van de gekozen verbruiken moet de versterker een reserve laten volgens het systeemontwerp. Sluit zo'n luidspreker aan op een geschikte 100 V-versterker, niet zonder controle op een gewone thuisuitgang.
| Oplossing | Typisch gebruik | Voordeel | Controle voor de montage |
|---|---|---|---|
| Laagohmig | Zone thuis, kleinere ruimte, stereo | Eenvoudige weg naar muziek luisteren in een kleine opstelling | Totale impedantie, doorsnede en leidinglengte |
| 100 V-distributie | Meerdere ruimtes, bedrijf, omroepberichten | Eenvoudiger vertakken van een groter aantal posities | Som van de verbruiken, geschikte versterker en instelling van de transformatoren |
| Actieve oplossing | Aparte zone volgens het specifieke systeem | De versterking maakt deel uit van de opstelling | Voedingsaansluiting, bediening en data- of geluidsleiding |
Het uitsnijdgat is niet de buitendiameter
Het product heeft een buitenmaat van het rooster, een vereiste diameter van het uitsnijdgat en een inbouwdiepte. Verwar deze drie gegevens niet. Boven het plafond moet ruimte blijven voor de body van de luidspreker, de kabel, de connector en een veilige bevestiging. Controleer bij gipsplaat de profielen, de elektrische leidingen, buizen en armaturen; een klaar gat verplaats je moeilijker dan een markering op het plan.
Sommige ruimtes vereisen een achterkap, een brandkoepel of andere bescherming volgens het project en de plaatselijke voorschriften. Beoordeel in een badkamer, keuken of overdekte buitenruimte de bestendigheid tegen vocht en omgeving op basis van de gegevens van de fabrikant. Een decoratief rooster bevestigt op zichzelf niet de geschiktheid voor veeleisende omstandigheden.
Hoeveel luidsprekers en waar
Meer passend verdeelde luidsprekers dekken een ruimte meestal gelijkmatiger dan één luid punt. Het benodigde aantal hangt echter af van de stralingshoek, de plafondhoogte, de plattegrond, het gewenste volume en de indeling van de ruimte. Gebruik de gegevens van de fabrikant voor het ontwerp van de overlap van luistergebieden. Houd in een restaurant rekening met tafels en zones, in een kantoor met werkplekken en in een gang met de lange smalle vorm.
Stereo of gelijkmatige mono
In een woonkamer met een vaste luisterplek hebben een linker- en rechterkanaal zin. In een ruime locatie beweegt de luisteraar vaak of staat hij onder één luidspreker, dus consistente mono kan praktischer zijn. Er zijn ook luidsprekers die beide kanalen op één montagepunt ontvangen; controleer de aansluiting en het doel in de documentatie. Sluit de uitgangen van de versterker nooit rechtstreeks op elkaar aan.
Eén band of meerdere banden
Een eenwegs luidspreker gebruikt één driver of een gezamenlijke oplossing voor een groot deel van het hoorbare bereik. Een tweewegsconstructie voegt een aparte tweeter toe en kan de hoge tonen leesbaarder weergeven, maar het resultaat wordt niet alleen door het aantal banden bepaald. Belangrijk zijn de constructie, de plaatsing, de signaalverwerking en de akoestiek van de ruimte. Bij omroepberichten beoordeel je vooral de verstaanbaarheid, bij muziek ook de balans in de hele zone.
Heb je een voller basaandeel nodig, dan kun je plafondmodellen afhankelijk van het systeem aanvullen met een subwoofer. De positie en de scheidingsfrequentie moeten zo worden ingesteld dat hij niet zelf de aandacht trekt. Het toevoegen van een basluidspreker lost overbelaste plafonddrivers of een verkeerd ingesteld volume niet op.
Montage en bekabeling
- Maak een plan van zones, trajecten en montagepunten. Controleer elke positie met een detector en een visuele inspectie van de ruimte boven het plafond.
- Gebruik een kabel die geschikt is voor de installatie en de omstandigheden in het gebouw. Markeer de leiding aan beide uiteinden.
- Controleer voor het sluiten of de definitieve bevestiging de doorgang, de polariteit en de instelling van het verbruik.
- Bevestig de luidsprekers volgens de handleiding gelijkmatig, zonder de montagebeugels overmatig aan te draaien.
- Zet het systeem op laag volume aan en test elke zone; stel daarna gelijkmatige niveaus in.
Bij openbare geluidsversterking, noodomroepen of een gebouw met bijzondere brandveiligheidseisen hoort het ontwerp bij een gekwalificeerde vakman. Een gewone muziekinstallatie en een gecertificeerd spraakalarmeringssysteem zijn niet hetzelfde.
Wanneer het plafond niet geschikt is
Een betonnen plafond, een zeer kleine holte of de behoefte om de richting van het geluid te veranderen kunnen de montage bemoeilijken. Overweeg dan buitenluidsprekers voor een geschikte buitenomgeving of opbouwluidsprekers, afhankelijk van de plaatsing. In de oorspronkelijke beschrijving werden AUDAC, Magnat, FBT en NEXT Audiocom genoemd. Een merk vervangt echter niet de controle van de afmetingen, de aansluiting en de bestemming van het specifieke product.
Controlelijst voor je gaten uitsnijdt
- type versterker en distributie, aantal zones en manier van volumeregeling;
- uitsnijdgat, buitendiameter, inbouwdiepte en draagvermogen van de ondergrond;
- aantal luidsprekers op basis van de dekking, niet alleen op basis van de vloeroppervlakte;
- geschiktheid voor vocht, stof of een buitenomgeving;
- kabeltraject, polariteit, servicetoegang en overeenstemming met het bouwproject.
Past inbouwen niet, vergelijk dan een opbouwoplossing op basis van de concrete ruimte en de manier van montage. In de afgewerkte installatie moet een gelijkmatig volume, veilig weggewerkte bekabeling en toegang voor onderhoud blijven.
