Di-Boxen

Een DI-box verbindt een instrument- of lijnbron met een gebalanceerde microfooningang van een mengpaneel of geluidskaart. Hij helpt het signaal over een langere kabel te leiden, niveaus en impedanties aan te passen en in sommige aansluitingen brom van een aardlus te verminderen. Je komt hem het vaakst tegen bij basgitaar, elektrische piano, akoestisch instrument met element of speler op het podium. Kijk voor je kiest naar de uitgang van de bron, de ingang op het paneel en de lengte van de route ertussen.

Wat er gebeurt tussen instrument en mengpaneel

De uitgang van een passieve gitaar of basgitaar heeft andere elektrische eigenschappen dan een microfooningang. De DI-box neemt het ongebalanceerde signaal aan, meestal op een jackconnector, en stuurt het als gebalanceerd signaal via XLR door. Gebalanceerde geleiding is op lange routes beter bestand tegen storing die de kabel opvangt. Dat betekent niet dat de DI-box een beschadigde kabel, een overstuurde ingang of een ruisende bron repareert; elk deel van de keten moet apart worden ingesteld.

De THRU- of LINK-uitgang stuurt het signaal door naar de instrumentversterker. De geluidstechnicus krijgt zo een apart zuiver signaal en de speler houdt zijn eigen versterker op het podium. Controleer voor het optreden of de doorlusuitgang parallel is en hoe hij zich gedraagt als de voeding wordt uitgeschakeld. Aanduidingen kunnen per model verschillen.

Type DI-box	Passend uitgangsscenario	Wat je controleert
Passief	Actieve basgitaar, keyboard, speler of een andere bron met voldoende niveau	Ingangsimpedantie, transformatorscheiding en demping
Actief	Passief instrumentelement of een zwakkere bron	Manier van voeden, ingangsreserve en gedrag bij lege batterij
Stereo of tweekanaals	Keyboard, speler of twee afzonderlijke bronnen	Of je stereo nodig hebt of twee onafhankelijke monowegen
Meerkanaals	Vaste installatie of groter podiumsysteem	Montageformaat, aantal wegen en gezamenlijke of aparte bediening

Actief of passief

Een passieve DI-box heeft geen voeding nodig en gebruikt vaak een transformator. Hij is praktisch voor bronnen met actieve elektronica en een hoger uitgangsniveau. Een actief model bevat elektronica die door een batterij, adapter of fantoomvoeding wordt gevoed; bij passieve elementen kan hij een geschiktere ingangsimpedantie bieden. Zie dit als een eerste filter, niet als een garantie voor het resultaat. Vergelijk de gegevens van de bron en de DI-box en volg bij een gevoelige aansluiting de documentatie.

Regelaars die je gebruikt

PAD dempt een te sterke ingang, bijvoorbeeld van een lijn- of speakeruitgang, als de concrete DI-box daarvoor bedoeld is.
Ground lift scheidt de signaalaarde volgens de constructie en kan bij een aardlus helpen. Koppel nooit de beschermende aarde van de netvoeding los.
Polarity keert de polariteit van het signaal om en is nuttig bij het combineren van een DI-spoor met een microfoon vóór de versterker.
Filter kan onnodige frequenties beperken, maar beluister voor gebruik zijn invloed op het instrument.

Basgitaar op het podium en in de studio

Bij basgitaar laat de DI-box je het signaal direct naar het paneel sturen en tegelijk doorlopen naar de versterker. De geluidstechnicus krijgt een leesbare basis zonder invloed van de microfoon en de akoestiek van het podium; een gemicrofoneerd spoor kan hij zo nodig toevoegen. In de studio kun je het zuivere DI-spoor als back-up van het optreden bewaren of later bewerken. Stel de ingang zo in dat de hardste aanslag niet vervormt en vergelijk beide sporen in gezamenlijke polariteit.

Niet elke basklank heeft een aparte DI-box nodig. Sommige voorversterkers, versterkers en effectapparaten hebben al een gebalanceerde DI-uitgang ingebouwd. Controleer of het niveau microfoon- of lijnniveau is, of de uitgang op het volume reageert en of het signaal vóór of na de toonregeling wordt genomen. Deze details bepalen wat het mengpaneel krijgt.

Keyboard, laptop en akoestisch instrument

Een stereokeyboard heeft twee wegen nodig als je de ruimtelijke effecten wilt behouden. In een drukke concertbezetting kan een monoaansluiting praktischer zijn, maar controleer de aanbevolen uitgang van het instrument; verkeerd samenvoegen van het linker- en rechterkanaal kan het geluid veranderen. Een laptop of speler geeft vaak een ongebalanceerde stereo-uitgang, dus een tweekanaalsoplossing voor zo'n bron past.

Een akoestische gitaar met een passief piëzo-element kan gevoelig zijn voor de ingangsimpedantie. Een te lage waarde kan zich uiten in een dun of hard geluid. Een actieve DI-box of instrumentvoorversterker met een passende ingang kan daarom een beter begin zijn. Controleer bij bronnen met een eigen batterij de status al voor de soundcheck.

Aansluiten zonder onnodige brom

Zet de niveaus laag en sluit eerst het instrument aan op de ingang van de DI-box.
Leid de XLR-uitgang naar de microfooningang van het mengpaneel of de interface; sluit THRU aan op de versterker, als je die gebruikt.
Stel de voeding van een actieve box in volgens de handleiding. Schakel fantoomvoeding niet blindelings in bij een onbekende of ongebalanceerde aansluiting.
Speel de luidste plek, stel de ingangsreserve in en voeg pas daarna monitorvolume toe.
Ontstaat er brom, controleer dan kabels en gemeenschappelijke voeding. Gebruik de ground lift alleen op de signaalroute waarvoor hij bedoeld is.

Wat je in de uitrusting opneemt

Bij een korte ongebalanceerde kabel van het instrument heb je een gebalanceerde XLR-kabel naar het paneel nodig; de algemene benaming "aux-kabel" is voor deze aansluiting niet nauwkeurig genoeg. Bescherm op het podium de connectors tegen trek en zet de DI-box zo neer dat er niet op getrapt wordt. Bij reizen waardeer je een stevige behuizing en leesbare opschriften, in een vaste opstelling montage en meer kanalen. De hele keten kun je samen met een PA-set en podiummonitor plannen.

Noteer voor je kiest het aantal bronnen, hun connectors en of ze passief, actief, mono of stereo zijn. Controleer voeding, demping, doorlusuitgang en toegestaan ingangsniveau. Deze korte lijst onthult of de gekozen box een passende impedantie, voeding of kanaal voor jouw aansluiting zou missen.